Femke van der Poel werkt al vijftien jaar als praktijkondersteuner GGZ, waarvan de afgelopen jaren via De huisartsenconnectie op de Bevelanden. Zij ondersteunt patiënten met psychosociale klachten, onder andere door de inzet van het verkennend gesprek.

De kracht van tijd

Binnen de huisartsenpraktijk heeft Femke een eigen rol. Waar de huisarts vaak vijf tot tien minuten heeft, kan zij een half uur of langer nemen voor een gesprek. Die tijd maakt verschil. “Die ruimte om echt te luisteren, door te vragen, stiltes te laten vallen, dat is belangrijk. En we ontlasten de huisarts. Psychosociale vragen kunnen hier landen, zodat de huisarts zich op andere medische zaken kan richten.”

Het verkennend gesprek, samen breder kijken

“Als het een brei wordt van mentale klachten, relationele problemen, werk, geldzorgen, dan weet ik: dit vraagt om meer dan alleen mijn spreekkamer.” Om mensen met complexe problematiek sneller en breder te helpen, zet Femke het verkennend gesprek in. Zo’n gesprek duurt ongeveer anderhalf uur. Aan tafel zitten professionals vanuit de GGZ en het sociaal domein. De patiënt mag iemand meenemen, een partner of familielid. Samen brengen ze de situatie zorgvuldig in kaart.

“Er wordt breed gekeken. Niet alleen: moet iemand naar de specialistische GGZ? Maar ook: wat speelt er in wonen, werk, financiën? Waar zit de prioriteit? Wat kan eerst?” Na afloop komt er een advies terug naar de huisartsenpraktijk. Soms volgt een verwijzing naar specialistische GGZ, soms wordt het direct opgepakt door maatschappelijk werk. Femke blijft betrokken en monitort hoe het verder gaat. “Het is geen wondermiddel, maar het helpt om beter te bepalen welke zorgvragen thuishoren in de specialistische GGZ. En mensen voelen zich sneller gehoord.” In een tijd van lange wachtlijsten ziet ze dat als een belangrijke stap. “Het geeft hoop. En dat is soms al het halve werk.”

Herkenning als sleutel naar betere zorg

Femke ziet nog meer kansen om zorg slimmer en menselijker te organiseren, namelijk door de inzet van ervaringsdeskundigheid. “Mensen die zelf iets hebben doorgemaakt, bijvoorbeeld een depressie of verslaving, kunnen van onschatbare waarde zijn voor anderen. Zij spreken een taal die soms net anders binnenkomt.” Volgens haar kan juist die herkenning drempels verlagen en hoop geven. Initiatieven waarin ervaringsdeskundigen een rol spelen, zoals herstelgerichte programma’s en laagdrempelige bijeenkomsten, passen daar goed bij.

“Niet alles hoeft in de specialistische GGZ opgelost te worden. Soms zit de kracht in herkenning, in samen optrekken, in weten: ik ben niet de enige. Een mooi voorbeeld vind ik Hersteltalent. Door het bieden van begeleiding, cursussen en de laagdrempelige inloopcentra maken ze echt verschil in het leven van mensen.”

In combinatie met het verkennend gesprek, waarin al breder wordt gekeken dan alleen medische zorg, ziet ze daar een logische volgende stap. “Hoe meer we samenwerken en gebruikmaken van verschillende perspectieven, hoe beter we kunnen aansluiten bij wat iemand écht nodig heeft.”

Dit artikel is geschreven door De huisartsenconnectie.